22 Ocak 2022 itibariyle Covid-19 ile mücadelede aşılanan sayısı kişiye ulaştı.

a İmsak Vakti 02:00
Adana
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a

Fao’nun Süper Gıdalar Listesinden Yerbademi (Chufa/Tigernut)

Prof. Dr. Ahmet İnce Kaleminden...

FAO’nun süper besinler listesinin ön sıralarında yer alan Yerbademinin ülkemizde üretimi, işlenmesi ve tüketiminin yaygınlaşması husussu ile alakalı çalışmalar yapan Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları ve Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet İnce husus ile alakalı şu verileri paylaştı.

YERBADEMİNİN ÖZELLİKLERİ, KULLANIM ALANLARI VE SAĞLIK AÇISINDAN ÖNEMİ

Yerbademi, bilhassa Orta ve Kuzey Afrika ile Akdeniz ve Güney Avrupa ülkelerinde yetişen tropik çok senelik ot aynısı bir bitkidir. Küçük tatlı yumruları toprak altında olgunlaşmaktadır. Kendisinde barındıdığı mineraller ve vitaminler bakımından tıbbi aRomatik bitkiler grubunda yer alan yerbademi aynı vakitte bir yağ bitkisidir.

Yerbademi aroması, badem ya da fındığınkine benzemektedir. Kimyasal bileşiminde ortalama olarak %20.1-41.7 nişasta, %20.9-30.2 yağ, %10.6-20.2 şeker, %4-8 protein ve %5.1-15.1 düzeyinde ham lif bulunmaktadır.

Yerbademi, kuruyemiş olarak tüketilmesinin yanısıra daha çok besin piyasaında un olarak kullanılmaktadır. Bunun yanısıra zeytin yağı niteliksine yakın yağı da salatalarda tüketilmektedir. Yerbademi sütü aRoması ve besin içeriği bakımından lezzetli bir içecektir. Aynı vakitte balık yemi olarak da değerlendirilen yerbademi, kozmetik ve ilaç sanayinde de hammadde olarak kullanılmaktadır.

Yerbademinin sıhhat yönünden yaralarını alttaki gibi sıralanabilir

⦁ Laktoz, Früktoz ve Glüten içermez, bu amaçla Çölyak hastaları ve hayvansal sütlere alerjisi olan bireylerin beslenme zincirinde mühim bir yer tutar.

⦁ Yüksek lif içeriği, bağırsak hareketini düzenler ve kolesterolü azaltır. Toksinleri ortadan kaldırır ve glisemik denetimi iyileştirir.

⦁ Kalsiyum, demir, potasyum, fosfor, magnezyum ve çinko gibi mineraller yönünden zengindir. Önemli bir bitkisel protein kaynağı olup, yüksek oranda C ve E vitaminleri içermektedir.

⦁ Karotenoid grubuna ait Lutein ve Zeaksantin içeriği yönünden zengindir. Bu amaçla göz hastalıkları başta olmak üzere kalp hastalıklarına ve cilt rahatsızlıklarına karşı natural koruma sağlar.

⦁ Metabolik süreçlerin çoğunda mühim rol oynayan Arjinin içeriği yardımıyla bedenin enerji üretimini destekler ve bağışıklık sistemini güçlendirir.

⦁ Hücre zarlarının güçlendirilmesine katkısı olan Fosfolipid içeriği nedeniyle mühim bir besin takviyesidir. Tüm bu bilhassari nedeniyle Yerbademi, Birleşmiş Milletler Besin ve Tarım Örgütü’nün (FAO) süper besinler listesinde ön sıralarda yer almaktadır.

YERBADEMİNİN DÜNYADAKİ VE ÜLKEMİZDEKİ DURUMU

Yerbademinin ana vatanı Afrika kıtası olmasına rağmen, İspanya dünyada en büyük yapımcı pozüsyonundadır ve piyasa payının %80’inden fazlasına sahiptir. Dünyada senelik toplam üretimi 15-16 bin ton olan yerbademinin aşağı yukarı %70’ini İspanya üretmektedir. İspanya’da ortalama verim 1500-1800 kg/da arasında değişmektedir.

Yerbademi ülkemizde uzun yıllardan bu yana bulunmasına rağmen, sadece Adana Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün deneme alanlarında ıslah çalışmaları kapsamında devam etmiştir. Bu çalışmalar kapsamında 2008 senesinde Tarım, Besin ve Hayvancılık Bakanlığı adına Balyumru ve Sarışeker olmak üzere iki tür tescil ettirilmiştir. Fakat üretim sadece bu türlerin tohumluklarını bir ileri seneye devretmesini sağlamak hedefiyle yapılmış, ürüne ilgi gösteren sektörlerin gereksinimi karşılanamamış ve ürün ticari olarak değerlendirilememiştir. Bunun en mühim amaçlarinden biri şu zamana kadar kadar ülkemizde bu ürünün hasadını gerçekleştirecek bir hasat makinasının bulunmayışıdır. Bu sorun yönümüzden oluşturulan bir akademik bir çalışma ve proje kapsamında çözülmüş, bir hasat makinası tasarımı ve imalatı gerçekleştirilerek uygulamaya aktarılmıştır. Bu sayede ürünün büyük alanlarda ticari olarak yetiştirilmesinin önü açılmıştır. Akdeniz Bölgesi dışında da oluşturulan adaptasyon çalışmalarında da verim ve nitelik olarak mühim neticeler elde edilmiş ve dekara 1000 kg üstünde verime ulaşılmıştır. Bununla beraber yerbademinin son tüketiciye sunulması hasadının yapılması ile bitmemektedir. Hasat ardından eleme, yıkama, ayıklama, boylama, kurutma ve depolama gibi işlemler de mühim birer sorundur. Bu hususlarla alakalı AR-GE ve altyapı çalışmalarımız da son adımına gelmiştir. Yerbademi üretimi mekanizasyon zincirinin tamamlanması ile çiftçimize gelir getirebilecek katma sayısal değeri yüksek değişik bir ürün Çukurova bölgesinin ve ülkenin ürün desenine eklenebilecek, geniş alanlarda üretilebilecek, ürüne ilgi duyan çoğu sektöre hammadde sağlanabilecek hale kısa vakitte gelecektir. Bunun yanı sıra bu süper ürünün halkımız doğrulusunda tanınması ve kullanımın yaygınlaşmasına dair tanıtım çalışmalarımız da devam etmektedir.

 

 

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

Adana’da Şubat ayında 1636 araç trafikten men edildi

HIZLI YORUM YAP